![]() |
---|
Historia de l'Arxentina |
dende los primeros habitantes a l'actualidá |
![]() |
La historia de l'Arxentina ye la cronoloxía de sucesos acaecíos dende l'empiezu del primixeniu poblamientu humanu nel actual territoriu de la República Arxentina hasta los nuesos díes.
Empecipiar coles muertes más antigües de seres humanos en suelu arxentín, los que fueron detectaos nel estremu sur de la Patagonia, hai alredor de 13 000 años. Les primeres civilizaciones agroalfareras establecer nel noroeste andín dende'l sieglu XVIII e.C.
La historia escrita de lo que güei ye l'Arxentina, empezó colos rexistros del cronista alemán Ulrico Schmidl na espedición de Juan Díaz de Solís en 1516 al Río de la Plata, fechu qu'antemana la dominación española que s'impondría en parte d'esta rexón. En 1776 la corona española creó'l Virreinatu del Río de la Plata, entidá aglutinadora de territorios a partir de la cual, cola Revolución de Mayu de 1810, empezaría un procesu gradual de formación de dellos Estaos autónomos -llamaos provincies- o independientes, ente ellos el que llevó'l nome de Provincies Xuníes del Río de la Plata. Cola declaración de la independencia el 9 de xunetu de 1816 y la derrota militar del Imperiu español en 1824 formalizóse la esistencia soberana. En 1833 l'Imperiu Británicu tomó posesión de les Islles Malvines qu'entós yera una comandancia militar de les Provincies Xuníes, que la so devolución reclamó l'Arxentina dende entós.
Tres un enllargáu periodu de guerres civiles, ente 1853 y 1860 formóse una república federal col nome de República Arxentina. Por aciu guerres contra los pueblos mapuche, tehuelche, ranquel, wichi y kom, conocíes como Conquista del Desiertu y Conquista del Chaco, la República Arxentina tomó posesión de les llanures chaqueña y pampeana y de la Patagonia oriental, conformando'l so territoriu actual, l'octavu más estensu del mundu.
Ente 1862 y 1930 trescurrió un llargu periodu d'estabilidá constitucional, nel que por cuenta d'una gran fola migratoria proveniente principalmente d'Italia y España, la población creció cinco veces más rápidu que'l mundu. La implantación del sufraxu universal pa varones en 1912, completáu cola reconocencia del derechu al sufraxu a les muyeres en 1951, dio orixe a una serie de gobiernos electos pol votu popular, que s'alternaron nel poder con dictadures militares y gobiernos fraudulentos a partir de 1930. Depués de la derrota en 1982 na Guerra de Malvines contra Inglaterra, la última dictadura colapsó, siendo los sos integrantes enxuiciaos por graves crímenes de lesa humanidá. En 1983 empecipióse un estensu periodu de democracia que sigue na actualidá.
© MMXXIII Rich X Search. We shall prevail. All rights reserved. Rich X Search